Toch maar geen biomassacentrale in Diemen?

Afgelopen weken waren de plannen over een biomassacentrale in Diemen door het Zweedse energiebedrijf Vattenfall in het nieuws. Zowel de lokale politiek, als de vele omwonenden, zijn tegen deze plannen. Dit komt omdat er zorgen zijn over een slechtere luchtkwaliteit door de uitstoot van fijnstof & hogere CO2-uitstoot, en over de overlast van het vrachtvervoer. De zorgen zijn gegrond en dat zag klimaatactiviste Greta Thunberg ook in. Zij plaatste een tweet, naar aanleiding van de protesten tegen de centrale. Ze schreef hierin dat Vattenfall van plan was om elk jaar meer dan 200.000 ton aan houtpellets te gaan verbranden in deze nieuwe energiecentrale. Dit zou er namelijk voor zorgen dat het bedrijf fossielvrij zou worden, met oog op het klimaat. Helaas dreigt dit nieuwe initiatief juist voor milieuschade te zorgen…  

Het idee achter een biomassacentrale is goed bedoeld. Op papier lijkt een biomassacentrale erg duurzaam, maar dat is in de werkelijkheid niet zo. Met biomassa wordt alles wat van planten en dieren afkomstig is bedoeld. In de praktijk gaat het voornamelijk om plantenmateriaal, zoals hout. Het grote voordeel is dat de verbranding van biomassa klimaatneutraal gebeurd. Alhoewel de vraag is of dit daadwerkelijk echt zo gebeurd. Het argument bestaat uit het feit dat het bomen of planten zijn die verbrand worden. De CO2 die vrijkomt bij de verbranding van bomen, kan weer opgenomen worden door bomen die in de plaats de verbrande bomen worden geplant. Daarnaast nemen bomen gedurende het leven CO2 op en zetten dit om zuurstof, hierbij helpen bomen en planten bij aan een vermindering van het broeikaseffect. Dat het echter tientallen jaren duurt voordat er voor elke gekapte boom die gebruikt wordt voor biomassa, een nieuwe boom volledig is gegroeid die genoeg CO2 op kan nemen, zodat het proces écht klimaatvriendelijk verloopt, wordt even niet aan gedacht. Bovendien blijkt dat bij de verbranding van hout er meer CO2 vrijkomt dan bij het verbranden van bijvoorbeeld aardgas.

Om CO2-neutraal te verbranden, is het een beter idee om bossen op langere tijd duurzaam te beheren en mogelijk dat hout dan te gebruiken als biomassa of dat er alleen afvalhout wordt verbrand. Milieuorganisaties maken zich zorgen dat er veels te veel en veelste snel bomen worden gekapt vanwege de grote vraag naar energie. Ook houden de biomassacentrales niet goed rekening met het energieverbruik en de milieuvervuilende gevolgen van de productie en vervoer van al het biomassa. Biomassacentrales zijn alleen goed voor het milieu wanneer de biomassa duurzaam gewonnen is, er rekening mee gehouden is met het vervoer én dat de vaak hogere uitstoot van C02 ingecalculeerd wordt (zeker in vergelijking met andere fossiele grondstoffen). Er is dus nog veel te leren op het gebied van duurzaam energie produceren. 

De reactie van Vattenfall op de milieuorganisaties, politiek, activisten en omwonenden was wat terughoudend: “We nemen het de serie aan tegengeluid dat al langer uit Nederland komt serieus. Daar zijn we niet doof voor. Daarom onderzoeken we alternatieven. Niet eerder dan het voorjaar van 2022 beslissen we of de centrale er überhaupt komt.” 

Het is belangrijk om te vermelden dat het zeer goed idee is dat Vattenfall opzoek is naar andere energiebronnen. Het doel om geen gebruik meer wilt maken van fossiele brandstoffen verdient al een applausje op zichzelf. Alleen moeten er bij nieuwe bewegingen en initiatieven wél kritisch worden gekeken of dit een beter idee is en of daadwerkelijk helpt bij een schonere wereld. De grote vraag nu is: Kan Diemen de komst van de biomassacentrale voorkomen?